Mine, bıyılǵı oqıw jılı da juwmaqlanıp atır. Ótken dáwir dawamında ámelge asırılǵan jumıslarǵa názer taslasaq, Qaraqalpaqstan Respublikası bilimlendiriw sistemasında keń kólemli reformalar óziniń ámeliy nátiyjesin berip atırǵanına jáne bir márte gúwa bolamız. Ásirese, pán olimpiadaları, xalıqaralıq maydanlarda qolǵa kirgizilgen jetiskenlikler, múddetinen aldın student bolıp atırǵan jaslar sanınıń artıp atırǵanı bilimlendiriwdegi jetiskenlikler – keleshekke bekkem tiykar ekenin jáne bir márte tastıyıqlamaqta. Pán olimpiadaları boyınsha erisilgen nátiyjeler haqqında toqtap ócek, juwmaqlanıp atırǵan 2025-2026-oqıw jılında tiykarǵı olimpiadanıń IV respublikalıq basqıshına Qaraqalpaqstan Respublikasınan 16 pán baǵdarı boyınsha jámi 60 oqıwshı qatnastı. Olardan 48 i ulıwma bilim beriw mektepleriniń, 12 si bolsa 10-sanlı “Nurlı mákan” qánigelestirilgen mektep-internatınıń oqıwshıları bolıp esaplanadı. Nátiyjeler haqqında sóz bolǵanda Qaraqalpaq tili hám ádebiyatı páninen Shımbay rayonı 14-mektep oqıwshısı Jansaya Oljabaeva 1-orındı, NMPI janındaǵı akademiyalıq licey oqıwshısı Jasmina Allabaeva 2-orındı, Qońırat rayonı qánigelestirilgen mektep oqıwshısı Nilufar Urakbaeva 3-orındı ieledi. Informatika hám málimleme texnologiyaları páninen Nókis qalası Prezident mektebiniń oqıwshısı Timur Qodirbergenov 1-orındı qolǵa kirgizdi. Geografiya páninen Qońırat rayonı 41-mektep oqıwshısı Farizat Óserbaeva 2-orındı, mámleket hám huqıq tiykarları páninen “Temurbekler mektebi” áskeriy-akademiyalıq liceyi oqıwshısı Diyorbek Nurillaev 2-orındı iyeledi. Sonday-aq, qazaq tili páninen Taxtakópir rayonı 5-sanlı mektep oqıwshısı Aziya Jarılqasınova hám inglis tili páninen Nókis qalası Prezident mektebi oqıwshısı Sadulla Rizaevlar 3-orınlardı qolǵa kirgizdi. Usı tárizde, Qaraqalpaqstan Respublikası 8 sıylı orın menen respublika boyınsha Tashkent qalasınan keyin 2-orındı iyeledi. Oqıwshılarımız xalıqaralıq olimpiadalarda da múnásip qatnasıp, joqarı nátiyjelerdi qolǵa kirgizbekte. Atap aytqanda, 2026-jıldıń 8-12-aprel kúnleri Túrkmenstan Respublikasınıń Ashxabad qalasında ótkerilgen III Xalıqaralıq matematika olimpiadasında Xojeli rayonı 26-sanlı mekteptiń 11-klass oqıwshısı Mels Satimov Ózbekstan saylandı komandası quramında qatnasıp, gúmis medaldı qolǵa kirgizdi. Sonday-aq, 2026-jıldıń 12-18-may kúnleri Italiyada ótkerilgen Evropa qızlar informatika olimpiadasında Nókis qalası 1-sanlı qánigelestirilgen mektep-internatınıń 10-klass oqıwshısı Malika Xojamuratova bronza medalı menen sıylıqlandı. 17-may kúni Tashkent qalasında ótkerilgen Aziya-Tınısh okeanı regionı informatika olimpiadasında (APIO-2026) bolsa Nókis qalası Prezident mektebiniń oqıwshısı Timur Qodirbergenov bronza medalın qolǵa kirgizdi. Házirgi kúnde de xalıqaralıq olimpiadalar ushın Ózbekstan saylandı komandasına qábiletli oqıwshılardı saylap alıw basqıshları dawam etpekte. Bıyılǵı oqıw jılında mektep pitkeriwshileriniń kópshiligi múddetinen aldın student bolıwǵa eriskeni quwanıshlı. Respublika boyınsha jámi 360 mıń 697 oqıwshı bilim almaqta. Olardan 27 mıń 609ı mektep pitkeriwshisi bolıp esaplanadı. Pitkeriwshiler arasında 338 oqıwshı altın, 98 oqıwshı gúmis medal menen sıylıqlandı. Sonday-aq, 375 oqıwshı múddetinen aldın joqarı oqıw orınlarına student bolıp qabıl etildi. Olardıń kópshiligi elimizdegi abıraylı joqarı bilimlendiriw mákemelerine qabıl etildi. Álbette, erisilgen jetiskenlikler tiykarında imkaniyatlar menen sharayatlardıń ornı sheksiz. 2026-jılǵı Investiciyalıq baǵdarlama sheńberinde bilimlendiriw mákemeleriniń infrastrukturasın bunnan bılay da jaqsılawǵa ayrıqsha itibar qaratılmaqta. Házirgi waqıtta jámi 31 obektte qurılıs hám ońlaw jumısları ámelge asırılıp, usı maqsetler ushın 249,6 milliard sum qarjı qaratılǵan. Bul joybarlar sheńberinde 22 mektepte qosımsha 4024 oqıw ornı jaratılıwı, 8 mektepke shekemgi bilimlendiriw shólkeminde 585 jańa orın ashılıwı rejelestirilgen. Bul jumıslar bilimlendiriw mákemelerinde zamanagóy hám qolaylı sharayatlardı jaratıw, jaslardıń sapalı bilim alıwı ushın bekkem infrastrukturanı qáliplestiriwge xızmet etedi. Jaslardı watansúyiwshilik ruwxında tárbiyalaw boyınsha da keń kólemli jumıslar ámelge asırıldı. “Watansúygishler,” “Jas gvardiyashılar,” “Jas shegarashılar,” “Jas qutqarıwshı” sıyaqlı áskeriy-sport jarıslarınıń barlıq basqıshları ótkerilip, olarǵa 8 mıńǵa shamalas oqıwshı tartıldı. Jámi 735 mektepte áskeriy-watansúyiwshilik baǵdarındaǵı 1860 “Mártlik sabaqları,” 1240 “Meniń armiyam – meniń maqtanıshım” temasındaǵı dógerek sáwbetleri jáne 920 ushırasıw shólkemlestirildi. 1150 áskeriy-sport jarıslarında 84 mıńnan aslam oqıwshı qatnastı. “Watansúyiwshilik aylıǵı” sheńberinde 8700 oqıwshı áskeriy bólimlerge sayaxat etti. Nátiyjede, Kegeyli rayonı 41-sanlı mektep komandası “Watan pidayıları” jarısınıń respublikalıq basqıshında 1-orındı, Tórtkúl rayonı 18-sanlı mektep komandası bolsa “Jas gvardiyashı” jarısında 1-orındı qolǵa kirgizdi. Sonday-aq, oqıwshı qızlar arasında futbol boyınsha “Mektepke shekemgi hám mektep bilimlendiriwi ministri kubogi” respublikalıq basqıshında Bozataw rayonı 10-sanlı mektep qızları 2-orındı ielep, “Damas” avtomashinası 200 million sum aqshalay sıylıq hám mektepke sport maydanshası qurılısı ushın vaucherdi jeńip aldı. “Házireti Nawayını ańlaw – ózligimizdi ańlaw” shıǵarmalar tańlawınıń respublikalıq basqıshında Nókis rayonı 1-sanlı mektep oqıwshısı Nurjamal Reimbaeva 1-orındı ielep, noutbuk penen sıylıqlandı. Ekologiyalıq huqıqıy mádeniyattı arttırıw maqsetinde ótkerilgen “Ekologiyaǵa baylanıslı nızamlardı bilesiz be?” tańlawında Shomanay rayonı 15-sanlı mektep oqıwshıları respublikamız boyınsha jeńimpaz boldı. “Salıq bilimleri – jas áwladqa” tańlawında da oqıwshılarımız sıylı orınlardı qolǵa kirgizdi. Juwmaq ornında aytıw múmkin, bıyılǵı oqıw jılı Qaraqalpaqstan bilimlendiriw sisteması ushın joqarı nátiyjeler, xalıqaralıq tán alıwlar hám keń kólemli dóretiwshilik jumısları menen este qalatuǵın jıl boldı. Eń áhmietlisi, jaslardıń bilim alıwǵa, ilimge, sportqa, texnologiyalarǵa hám watansúyiwshilikke bolǵan qızıǵıwshılıǵı barǵan sayın artıp atırǵanı bilimlendiriw tarawında ámelge asırılıp atırǵan reformalardıń ámeliy kórinisi bolıp esaplanadı. Amanjol AYAPOV, Qaraqalpaqstan Respublikası Mektepke shekemgi hám mektep bilimlendiriw ministri.