Insannıń ruwxıy hám fizikalıq salamat bolıwında sporttıń áhmiyeti úlken. Ásirese, xalıqaralıq sport jarısları – bul tek ǵana shınıǵıw emes, al, onda millettiń abırayı, abırayı jámlengen. Búgin mámleketimizde sportqa qaratılıp atırǵan itibardıń nátiyjesinde respublikamızda kóplegen sport kompleksleri jumıs alıp barmaqta. Ózbekstan Respublikası Prezidentiniń 2018-jıl 16-marttaǵı “Futboldı bunnan bılay da rawajlandırıw ilajları haqqında”ǵı qararı tiykarında shólkemlestirilgen Qaraqalpaqstan Respublikası futbol akademiyası mine usınday dárgaylardan biri bolıp esaplanadı. Bul akademiyada búgingi kúnde 154 oqıwshı-jaslar tárbiyalanbaqta.
Futbol akademiyasınıń tiykarǵı maqseti perspektivalı jas futbolshılardı professional tárizde tayarlaw hám futbol boyınsha milliy saylandı komandalar hám professional futbol klubları ushın sapalı sport rezervin jaratıwdan ibarat. YAǵnıy, sporttı súyiwshi jaslar arasınan qábiletli futbolshılardı tańlap alıw arqalı olardı milliy saylandı komandalar hám professional futbol klublarına baǵdarlaw názerde tutılǵan.
Búgingi kúnde futbol akademiyasında shınıǵıwlar UFA hám FIFA talapları tiykarında jolǵa qoyılǵan bolıp, bul jerde “A,” “V,” “S” hám “Pro” licenziyaǵa ie maman trenerler jaslardıń texnikalıq, taktikalıq hám fizikalıq sheberliklerin arttırıw ústinde jumıs alıp barmaqta.
– Usı jıldıń 9-10-avgust kúnleri 2014-jılda tuwılǵan balalardı Qaraqalpaqstan Respublikası futbol akademiyasına jańa oqıw jılı ushın oqıwǵa qabıllaw imtixanları bolıp ótti. Házirgi waqıtta oqıwǵa kiriw tileginde bolǵan 220 balanıń hújjetleri qabıl etildi. Bunnan bılay belgilengen imtixanlardan joqarı ball toplaǵan, hár tárepleme shınıqqan, kúsh-ǵayratlı 22 jas tańlap alınadı hám akademiyada oqıwın dawam ettiredi. Imtixanlar joqarı dárejede shólkemlestirildi. Ashıq-aydınlıqtı támiyinlew, korrupciyaǵa jol qoymaw tiykarǵı maqsetimiz. Sebebi, qábiletli jaslardı tańlap alıw, olardıń qábiletin júzege shıǵarıw, jańa chempionlar jetistiriwde akademiyanıń ornı ayrıqsha, – deydi Qaraqalpaqstan Respublikası futbol akademiyasınıń direktorı Damir Iskenderov.
– Elimizde sporttı, ásirese, futboldı rawajlandırıw, bul baǵdarda barlıq sharayatlardı jaratıw, máhálle hám awıllıq jerlerde futbol maydanshaların shólkemlestiriw, qábiletli jas futbolshılardı anıqlaw, olardı milliy hám professional futbol klublarına tayarlaw baǵdarında keń kólemli ilajlar ámelge asırılmaqta, – deydi Qaraqalpaqstan Respublikası futbol akademiyası direktorınıń orınbasarı Timur Turdiev. – Ásirese, eń alıs aymaqlarda jasaytuǵın jaslardıń sport penen shuǵıllanıwı ushın keń imkaniyatlar jaratılǵanı jas sporchılarǵa úlken kúsh, kúsh-ǵayrat baǵıshlaydı.
Futbol akademiyasına oqıwshılar 13 jastan qabıl etilip 19 jasqa shekem usı jerde oynaydı. Akademiyada tárbiyalanıwshılar ushın barlıq sharayatlar jaratılǵan. Jataq jayı, úsh mezgil ıssı awqat, juwınıw hám kiyiniw bólmeleri, bos waqıtların mazmunlı ótkeriwi ushın kitapxana bar. Itibarlı tárepi, tárbiyalanıwshılar jazǵı hám qısqı sport kiyimleri (forma) hám sport inventarları menen tolıq támiyinlengen.
– Men Ellikqala rayonınan keldim, – deydi Shaxrux Axmedov. – Futbolǵa júdá qızıǵaman. Sonıń ushın rayondaǵı sport mektebine qatnadım. Keleshekte jetik futbolshı bolıwdı qáleymen.
Akademiyaǵa qabıl etilgen balalar óz ústinde tınımsız islep, ózin hár tárepleme rawajlandırıp baratuǵının atap ótiw kerek. Onda, álbette, kúndelikli shınıǵıwlar, tájiriybeli trenerlerdiń tájiriybeleri payda beredi. Tárbiyalanıwshılar dáslep, Akademiyalar chempionatı, Ózbekstan Futbol Associaciyası birinshiligi jarıslarında tájiriybe arttırıp, U-19 chempionatı, Professional futbol ligası, birinshi liga, Pro liga hám Super liga komandalarında qatnasıw imkaniyatına ie boladı. Házirgi waqıtta akademiya pitkeriwshileri arasında Ózbekstan saylandı komandaları hám de super liga, pro liga hám birinshi liga komandalarında oynap kiyatırǵan futbolshılar júdá kóp.
– Akademiyaǵa 2025-jılı qabıl etilgenmen, – deydi mektep tárbiyalanıwshısı Jasur Shukurullaev. – Aldın Xojeli rayonındaǵı sport mekteplerinde futbol menen shuǵıllanıp keletuǵın edim. Óz ústimde tınımsız islew, shınıǵıwlar nátiyjesinde usı akademiyada oqıw baxtına miyasar boldım. Bul jerde barlıq sharayatlar jaratılǵan. Shınıǵıwlar óz waqtında alıp barıladı. Usı qısqa waqıt ishinde mámleketimiz kóleminde ótkerilgen jarıslarda qatnastıq.
Búgingi kúnde Qaraqalpaqstan Respublikası futbol akademiyasınıń tárbiyalanıwshıları tek ǵana elimizde emes, al sırt ellerde ótkerilip atırǵan jarıslarda da joqarı nátiyjelerge erisip kelmekte. Atap aytqanda, U-13, yaǵnıy 2013-jılı tuwılǵan tárbiyalanıwshılar usı jılı Qırǵızstan Respublikasınıń Osh qalasında ótkerilgen “AFIM WINTER CUP” xalıqaralıq turnirinde qatnasıp, sıylı birinshi orındı ielewge eristi. Sonday-aq, U-13 treneri Jetker Qaypnazarov usı turnirdiń eń jaqsı treneri hám Farrux Arazgaldiev “Eń jaqsı futbolshı” nominaciyaları menen sıylıqlandı.
Bunnan tısqarı, mektep tárbiyalanıwshıları mámleket kóleminde shólkemlestirilip atırǵan Akademiyalar chempionatı hám Ózbekstan Futbol Associaciyası birinshiligi, U-19 chempionatı jarıslarında qatnasıp, sıylı orınlardı ielep kelmekte.
Haqıyqatında da, búgin elimizde futboldı rawajlandırıw, jas futbolshılardı qollap-quwatlaw baǵdarındaǵı jumıslardıń sistemalı jolǵa qoyılǵanı keleshekte óz nátiyjesin berip, jańa shekler menen jetiskenliklerge tiykar jaratadı.
F.NURULLAEVA.
