Mámleketimizde jaslardı qollap-quwatlaw, olardıń joybar hám baslamaların ámelge asırıw, isbilermenlik penen shuǵıllanıwı ushın keń imkaniyatlar jaratıw baǵdarında sistemalı jumıslar alıp barılmaqta.

Qaraózekli Bibinur Bazarbaeva da mine usınday qábiletli jaslardan. Ol bıyıl Samarqand mámleketlik veterinariya medicinası, sharwashılıq hám biotexnologiyalar universiteti Nókis filialın tabıslı tamamladı. Studentlik dáwirinde oqıw hám jámietlik jumıslardaǵı belsendiligi sebepli Tólepbergen Qayıpbergenov atındaǵı mámleketlik stipendiya iesi boldı. Múddetinen aldın imtixanlarsız oqıw imkaniyatın qolǵa kirgizgen Bibinur usı oqıw jılınan baslap usı joqarı oqıw ornınıń magistratura basqıshında oqıwın dawam ettirmekte.

– Qaraqalpaq ádebiyatınıń iri ǵayratkeri, Ózbekstan Qaharmanı, Xalıq jazıwshısı Tólepbergen Qayıpbergenovtay ullı insan atındaǵı stipendiya iesi bolıw men ushın úlken maqtanısh. Búgin elimizde ol insannıń shıǵarmaların oqımaǵan adam bolmasa kerek. Men de danıshpan jazıwshımızdıń ibratlı ómir hám dóretiwshilik jolınan ilhamlanıp jaqsı oqıwǵa, Watanımızdıń rawajlanıwına múnásip úles qosıwǵa háreket etemen, – deydi Bibinur Bazarbaeva.

Haqıyqatında da, Bibinur joqarı oqıw ornında ayrıqsha bahalarǵa oqıdı. Mámleketimiz kóleminde ótkerilgen ilajlarda belsene qatnastı, bir qatar kórik-tańlawlarda jeńimpaz boldı. Onıń bir qansha ilimiy maqalaları Hindstan, Daniya, Qazaqstan sıyaqlı dúnyanıń jetekshi mámleketleri ilimiy jurnallarında jarıq kórdi.

Bibinur tek ǵana oqıw menen sheklenip qalmastan IT tarawına da qızıqtı. Paytaxtımızdaǵı Jaslar texnoparkinde shólkemlestirilgen Innox biznes_inkubator hám UNI StartUp baǵdarlamaların tabıslı juwmaqlap sertifikatqa ie boldı.

– Hámmemizge belgili, búgingi kúnde bul tarawǵa talap biraz joqarı. YAǵnıy, bul menen shuǵıllanatuǵın jaslardıń sanı artıp barmaqta. Mámleketimiz basshısı biz jaslardı bárqulla qollap-quwatlap, mine, usınday zamanagóy kásiplerge oqıtıw zárúrligin atap ótedi. Sebebi, búgin zaman jedellik penen rawajlanıp barmaqta. Mine usınday global málimleme maydanında biz ózimizge kerek bolǵan maǵlıwmatlardı alıwımız, múnásip kórgen jumısta islewimiz hám álbette jámietke paydamız tiyiwi kerek dep oylayman, – deydi Bibinur Bazarbaeva.

Bibinurdiń tabısları júdá kóp. Sonıń ishinde, ol “Perspektivalı joybarlar jaslar názerinde” tańlawında óziniń “GROUND WATER – WS” joybarı menen qatnasıp, jeńimpazlıqtı qolǵa kirgizdi. Nókis qalasında ótkerilgen “IDEATHON” AI nı tarawlarda qollanıw boyınsha innovaciyalıq joybarlar tańlawında jeńimpaz boldı. 2025-jılı Qazaqstan Respublikasında Orta Aziya studentleri arasında ótkerilgen xalıqaralıq innovaciyalar tańlawında sertifikat penen sıylıqlandı.

Xalıqaralıq Araldı qorǵaw fondı Atqarıw komiteti Nókis filialı tárepinen shólkemlestirilgen “Shıǵındıdan jańa ónim” innovaciyalıq ideyalar tańlawında sertifikatqa ie boldı. Bunnan tısqarı, ol Tashkent qalasında ótkerilgen “InnoWeek-2025,” “TALABA-EXPO-2026” kásipler kórgizbesinde de óz joybarı menen belsene qatnastı.

Bibinur jaqında “AQUA LOOP” startap joybarın islep shıqtı. Bul joybar suw resurslarınan aqılǵa uǵras paydalanıw máselesine qaratılǵanı menen áhmietli. YAǵnıy, bul qurılma arqalı dush hám qol juwıwdan payda bolatuǵın suw jıynalıp, arnawlı filtrler arqalı tazalanadı hám onı texnikalıq maqsetlerde, atap aytqanda, hájetxana bawında qayta paydalanıw múmkin.

– Qurılmada suw úsh basqıshta tazalanadı, – deydi Bibinur Bazarbaeva. – Birinshi basqıshta mexanikalıq filtr yaǵnıy shash, jip sıyaqlı iri bóleksheler uslap qalınadı. Ekinshi basqıshta biologiyalıq filtr organikalıq zatlardı tarqatadı. Úshinshi basqıshta bolsa ximiyalıq filtr suwdaǵı iyis hám reńdi azaytıp, juwmaqlawshı tazalaw procesin ámelge asıradı. Bunnan soń tazalanǵan suw gravitaciya kúshi tiykarında hájetxana bawına jiberiledi. Itibarlı tárepi, qurılma gravitaciya kúshinen paydalanǵan halda isleydi, yaǵnıy qosımsha elektr energiyasın talap etpeydi. Sonlıqtan, onı ámeldegi injenerlik infrastrukturasına integraciyalaw názerde tutılǵan.

Bul qurılma tiykarınan, kóp qabatlı jaylar, miymanxanalar, sociallıq obektler sıyaqlı suw tutınıwı joqarı bolǵan orınlarda qollanıladı. Keleshekte bul qurılmanı jáne de jetilistirip, óndiris kólemin arttırıw hám suwdı únemlewge erisiwdi maqset etkenmen.

Haqıyqatında da, jas isbilermenniń bunday joybarı suw jetispewshiligi artıp baratırǵan Aralboyında suwdan maqsetli paydalanıw, suwdı únemlewge erisiwde úlken áhmietke ie.

Juwmaqlap aytqanda, elimizde Bibinur sıyaqlı qábiletli, intaker jaslar oǵada kóp. Olardıń startap joybarları, baslama hám ideyaları da Watanımızdıń rawajlanıwına úles qosıwday iygilikli maqsetlerge qaratılǵanı menen áhmietli.

Feruza NURULLAEVA.