Бердақ номидаги Қорақалпоқ давлат академик мусиқали театрида Қорақалпоғистон халқ ёзувчиси, Бердақ номидаги республика мукофоти совриндори Муратбой Низанов таваллудининг 70 йиллигига бағишланган маънавий-маърифий тадбир бўлиб ўтди.

Унда ёзувчи-шоирлар, санъат арбоблари, нуронийлар, талаба ёшлар ва оммавий ахборот воситалари вакиллари иштирок этди.

Тадбирда Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси Раиси ўринбосари А.Давлетов сўзга чиқиб, юбилей муносабати билан Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгесининг табригини ўқиб эшиттирди. 

Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси Президиуми қарори билан таниқли адиб ва кинодраматург Муратбой Низанов «Ардоқли нуроний» кўкрак нишони билан тақдирланган эди. Тадбирда ушбу мукофот тантанали равишда топширилди.

Шундан сўнг, Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси бўлим бошлиғи, Қорақалпоғистон халқ шоири Р.Мусурмон, Қорақалпоғистон Ёзувчилар уюшмаси раи­си, Қорақалпоғистон халқ шоири К.Каримов, филология фанлари доктори, профессор Қ.Оразимбетов, меҳнат фахрийси, “Эл-юрт ҳурмати” ордени соҳиби, юртимизнинг ардоқли оқсоқоли Қ.Камалов, педагогика фанлари доктори, профессор Қ.Йўлдашев, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати аъзоси, Қорақалпоғистон халқ шоири Г.Аннақиличева ва бошқалар ёзувчи, шоир, драматург, киносценарист ва таниқли журналистнинг ижоди хусусида тўхталиб, уни 70 йиллик таваллуд айёми билан табриклашди.

Таъкидланганидек, ижодкорнинг  “Шунақасиям бўлади”, “Нишона”, “Кулгим келади”, “Одам кулдиргани учун”, “Сизга бўлмайди”, “Ўзга сайёрада етти кун”, “Ақчагул”, “Охират ­уйқуси”, “Душман”, “Ошиқ бўлмаган ким бор”, “Ҳаво кемасидаги икковлон”, “Муҳаббат қўшиғи”, “Дарбадарлар”, “Қорақалпоқлар”, “Оролга сафар”, “Қўшиғим қўшиқ” каби 40 га яқин китоби қорақалпоқ ва ўзбек ўқувчилари қалбидан чуқур жой олди.

Ёзувчи асарлари ўтган асрнинг 80-йилларидан буён ўзбек тилида, шунингдек, қардош қозоқ, татар, нуғай тилларида ҳам чоп этилиб келинмоқда. Нукусда ёзилган ҳикоя, қисса ва романлари сиёҳи қуримасданоқ Тошкентда ўзбек тилига таржима қилиниб, “Ўзбекистон адабиёти ва санъати” газетаси, “Жаҳон адабиёти”, “Шарқ юлдузи”, “Ёшлик”, “Ёш куч”, “Муштум” журналларида чоп этилади. Унинг асарларини қорақалпоқ тилидан таржима қилишда устози, таниқли ёзувчи Носир Фозилов бошлаган эзгу анъанани Меҳмонқул Исломқулов, Музаффар Аҳмад, Рус­там Мусурмон, ­афур Эшмурод давом эттирмоқда.

Адиб сценарийси асосида яратилган “Танка” бадиий фильми нафақат қорақалпоқ, балки ўзбек кино санъатининг олтин фондидан муносиб ўрин эгаллади. Шунингдек, унинг қаламига мансуб “Ўғри”, “Курорт”, “Қўшнилар”, “Қайсар”, “Умр­нинг уч фасли”, “Қўрғон” каби кўплаб бадиий фильмлари ҳам юксак эътирофга сазовор бўлди. Кўплаб драматик асарлари театр саҳнасида қўйилди. Уларда бугунги куннинг долзарб мавзулари, оқкўн­гил қорақалпоқ халқининг бетакрор фазилатлари юксак бадиий маҳорат билан ёритилгани боис, улар Ўзбекистон ва Қорақалпоғистон телевидениеси орқали мунтазам намойиш этилмоқда.

М.Низанов драматургия жанрида ҳам самарали ижод қилди. 1991 йили “Икки дунёнинг овораси” комедиясини яратди ва у уч йилдан сўнг “Ноёб нусха” деган ном билан Ўзбек миллий академик драма театрида намойиш этилди. Шундан сўнг “Кулма менга”, “Жезде” номли комедиялари Бердақ номидаги Қорақалпоқ давлат академик мусиқали ­театрида муваффақиятли саҳналаштирилди.

Таниқли адиб ва кинодраматургнинг деярли ярим асрдан ортиқ ижодий фаолияти муносиб баҳоланиб, “Дўстлик” ордени, “Қорақалпоғистон Республикасида хизмат кўрсатган маданият ходими”, “Қорақалпоғистон Республикаси халқ ёзувчиси” фахрий унвонлари, Бердақ номидаги республика мукофоти билан тақдирланди. Ёзувчининг “Ақчагул” асари мамлакатимиз миқёсида ўтказилган «Истиқлол: замонамиз қаҳрамонлари» танловида биринчи ўринни эгаллади.

— Бадиий адабиётнинг лирика, эпика, драма жанрларида самарали ижод қилиб келаётган Муратбой Низанов асарларида миллий менталитетга хос қарашлар, анъана ва қадриятлар алоҳида ўрин эгаллайди, — дейди филология фанлари доктори, профессор Қуанишбай Оразимбетов. — Унинг ижод калити ҳам мана шунда. Қорақалпоқ тилида чоп этилган 31 номдаги китоби, ўзбек тилидаги 8 номдаги, татар тилидаги 2 номдаги китоби, сайланма асарларининг 10 жилдлиги, 10 та киносценарийси, 4 та мультфильм сценарийси – бу бир кишининг ижодидаги ғурурланарлик намуналардир. Бу оддий рақамлар эмас, ҳар бирининг ортида заҳматли меҳнат, изланишлар, бедор тунлар бор.

Кечада Муратбой Низанов сўзга чиқиб, келажакда халқимиз кўнглидан жой оладиган асарлар яратишини таъкидлади.

Ижодий кечада адиб асарлари асосида саҳналаштирилган кинофильм ва спектакллардан парчалар, унинг қаламига мансуб шеърлардан тузилган концерт дастури намойиш этилди.

Д.Абибуллаев,

Қорақалпоғистон ахборот агентлиги шарҳловчиси.

М.ҲАБИБУЛЛАЕВ

олган сурат.