Qaraqalpaqstannıń alıs aymaqlarınan biri esaplanǵan Bozataw rayonı keyingi jılları tek ǵana sociallıq-ekonomikalıq rawajlanıw pátleri menen emes, al keń kólemli dóretiwshilik jumısları menen de itibardı tartpaqta.

Ásirese, 2019-jılı rayon qayta shólkemlestirilgennen soń aymaqtı kompleksli rawajlandırıw, xalıqtıń turmıs abadanlıǵın arttırıw hám jańa jumıs orınların jaratıwǵa qaratılǵan baǵdarlamalar izbe-iz ámelge asırılmaqta.

Bozataw rayonınıń tariyxına názer taslasaq, bul rayon dáslep 1979-jılı shólkemlestirilgen hám 1988-jılı saplastırılıp, 1990-jılı jáne rayon sıpatında dúzilgen. Soń 2004-jılı Kegeyli rayonı quramına qosıp jiberilgen edi.

Húrmetli Prezidentimiz Shavkat Mirziyoevtiń baslaması menen 2019-jıl 30-avgustta Bozataw rayonınıń qayta shólkemlestiriliwi aymaq turmısında jańa bet ashtı. Ótken dáwir dawamında rayonnıń injenerlik-kommunikaciya tarmaqları, sociallıq obektleri hám óndirislik infrastrukturasın rawajlandırıw boyınsha keń kólemli jumıslar ámelge asırıldı.

Atap aytqanda, “Abat awıl” hám “Abat máhálle” baǵdarlamaları sheńberinde xalıqtıń jasaw sharayatların jaqsılaw, ishimlik suwı támiynatın keńeytiw, ishki jollardı ońlaw hám elatlı punktlerdi abadanlastırıw jumısları jańa basqıshqa kóterildi.

Qaraqalpaqstan Respublikası Joqarǵı Keńesi Prezidiumınıń tiyisli qararı tiykarında rayonda 5 milliard 500 million sumlıq qurılıs-ońlaw jumısları ámelge asırıldı. Bul qarjılar xalıqtı qıynap kiyatırǵan mashqalalardı sheshiw, sociallıq hám infrastrukturalıq obektlerdi jaqsılawǵa qaratıldı.

Aymaqtıń rawajlanıwında transport infrastrukturasınıń áhmieti sheksiz. Usı maqsette 2024-2025-jıllarda Bozatawda ishki jollardı jaqsılaw boyınsha iri joybarlar ámelge asırılmaqta.

Sonıń ishinde, jámi 14,7 kilometr ishki jollardı ońlaw, olardıń derlik 8 kilometrin asfaltlaw hám qalǵan bólegine qum-sheben aralaspasın tósew jumısları belgilengen. Bozataw posyolkası, Qusxanataw, Erkindárya, Aspantay hám Kók suw puqaralar jıyınlarındaǵı kóshelerdiń basqıshpa-basqısh ońlanıwı xalıqtıń kúndelikli turmısındaǵı qolaylıqlardı sezilerli dárejede arttırmaqta.

DÚZILISTIŃ EŃ ÁHMIYETLI KRITERIY – BÁNTLIK

Hár qanday qurılıs hám jańalanıwdıń haqıyqıy nátiyjesi adamlar turmısında kórinedi. Usı kózqarastan qaraǵanda, Bozatawda ámelge asırılıp atırǵan joybarlardıń eń áhmietli nátiyjesi xalıqtıń bántligin támiyinlewge qaratılǵan.

2025-jılı paydalanıwǵa tapsırılǵan zamanagóy Bozataw sanatoriyası bunıń ayqın mısalı bolıp esaplanadı. Ózbekstan Kásiplik awqamları Federaciyası tárepinen 123 milliard sum qarjı esabınan qurılǵan altı qabatlı bul salamatlandırıw mákemesinde 100 den aslam jańa jumıs ornı jaratıldı.

– 200 orınǵa mólsherlengen sanatoriyada terapevt, nevropatolog, kardiolog, ginekolog qánigeler tárepinen háreket-tayanısh, as sińiriw aǵzaları, júrek-qan tamır sisteması, nerv hám endokrinologiyalıq kesellikler boyınsha medicinalıq salamatlandırıw hám reabilitaciya xızmetleri kórsetilmekte, – deydi “Bozataw sanatoriyası” direktorı Faxriddin Abdullaev. – Bul jerge keliwshiler dáslep shıpaker kóriginen ótip, EKG, UDT hám basqa da diagnostikalıq tekseriwlerden ótkeriledi.

Sonday-aq, dem alıw sisteması keselliklerin emlew ushın duzlı úńgir, oksigenoterapiya, gidromassaj, omırtqa jarasın emlew, ozonoterapiya, lazer terapiya, karboksiterapiya sıyaqlı fizioterapiyalıq emlewler jolǵa qoyılǵan. Tiykarǵı yemlew usılı sıpatında artezian jer astı suwları basseyninen shıǵatuǵın termal, kem minerallı, yodlı-bromlı yemlew suwlarınan paydalanıladi.

Sanatoriyada dem alıwshılar ushın úsh mezgil awqatlanıw, kitapxana, bilyard hám stol tennisi xanaları xızmet kórsetedi. Búgingi kúnde bul jerge tek ǵana mámleketimiz emes, al qońsılas respublikalardan da dem alıw hám salamatlıǵın tiklew maqsetinde keliwshilerdiń sanı artıp barmaqta.

– Alma-ata qalasınan kelip dem alıp atırman, – deydi Umidgul Qarlıbaeva. – Basqa qalalardaǵı sanatoriylerde de bolǵanman. Biraq bul jerdegi sharayatlar hám xızmetkerlerdiń qızǵın múnásibetinen júdá quwanıshlıman. Ózimdi ádewir jaqsı sezip atırman.

– 2010-jılı Nókis qalasındaǵı 3-sanlı medicinalıq kolledjdi tamamlap, kóp jıllar jumıssız júrgen edim, – deydi Nurzada Seyilxanova. – 2024-jılı óz qánigeligim boyınsha qayta tayarlaw kursların tamamladım hám 2025-jıldıń oktyabr ayınan baslap sanatoriyada miyirbiyke bolıp islep atırman. Búgin turaqlı jumıs ornına hám turaqlı dáramatqa iyemen. Bizlerdi jumıs penen támiyinlewge járdem bergen juwapkerlerge minnetdarman.

Haqıyqatında da, sanatoriyada jumıs alıp barıp atırǵan orta hám kishi medicina xızmetkerleriniń tiykarǵı bólegi jergilikli jaslardan ibarat. Bul bolsa usı joybardıń tek ǵana densawlıqtı saqlaw sistemasın bekkemlew emes, al xalıqtıń bántligin támiyinlewde de úlken áhmietke ie ekenin kórsetedi.

ISBILERMENLIK HÁM INVESTICIYALAR – EKONOMIKALÍQ ÓSIW TIREGI

Bozatawda keyingi jıllarda kishi biznes hám jeke isbilermenlikti rawajlandırıwǵa da ayrıqsha itibar qaratılmaqta. Toqımashılıq, qurılıs materialların islep shıǵarıw hám awıl xojalıǵı ónimlerin qayta islew tarawlarında jańa óndiris quwatlıqları shólkemlestirilmekte.

Rayonda jumıs alıp barıp atırǵan “Petro Fedorov” juwapkershiligi sheklengen jámietiniń jumısı da dıqqatqa ılayıq. Kárxana qaramaǵındaǵı 1339 gektar jer maydanınıń 582 gektarında awıl xojalıǵı eginleri jetistirilmekte. Keyingi úsh jıl dawamında kárxana tárepinen 2,9 milliard sum dáramat alınıp, 1,56 milliard sum sap paydaǵa erisildi.

Sonday-aq, 40 gektar ǵálle maydanlarında suwdı únemleytuǵın texnologiyalar engizildi hám 240 kilovatt quwatlılıqqa ie quyash panelleri ornatıldı. Bul bolsa zamanagóy agrotexnologiyalardı engiziw arqalı ekonomikalıq nátiyjelilikti arttırıw múmkin ekenligin kórsetpekte.

Aymaqtaǵı hákim járdemshileriniń usınısı tiykarında banklerden jeńilletilgen kreditler alıp, ózleriniń bántligin támiyinlep atırǵan jaslar kóp. Bozataw posyolka puqaralar jıyınında jasawshı Qıyas Kewlimjaev hám Malika Joldasbaeva, “Qusxanataw” awıl puqaralar jıyınınan Rambergen Xojaniyazovlar usılardıń qatarına kiredi.

– “Xalıq bank”ten 50 mln sum jeńilletilgen kredit alıp, oǵan 13 bas qoy satıp aldım, – deydi Qiyas Kewlimjaev. – Olardı tárbiyalap, jaqsı baǵıwım nátiyjesinde aprel ayında qoylarımız qozılaydı. Házir olardıń bas sanı 20 ǵa jetti. Endi Mońǵolstannan alıp kelingen qoylardan da satıp alıp, jumısımdı jáne de keńeytiwdi maqset etkenmen.

JASLAR USHÍN JARATÍLÍP ATÍRǴAN IMKANIYATLAR

Bozatawda xalıqtıń bántligin támiyinlewdiń áhmietli faktorlarınan biri jaslardı bilimlendiriw hám sportqa keńnen tartıw bolıp tabıladı. Búgin rayonda 14 ulıwma bilim beriw mektebi, 13 mektepke shekemgi bilimlendiriw mákemesi hám “Bárkamal áwlad” balalar mektebi jumıs alıp barmaqta.

Sport tarawında da salmaqlı jumıslar ámelge asırıldı. 2020-jılı 1000 tamashagóyge mólsherlengen zamanagóy futbol stadionı, 2021-jılı bolsa jańa sport kompleksi paydalanıwǵa tapsırıldı. Házirgi kúnde bul imaratlarda 220 dan aslam jaslar turaqlı sport penen shuǵıllanbaqta.

Bunday joybarlar jaslardıń bos waqtın mazmunlı shólkemlestiriw, olardı hár qıylı unamsız tásirlerden saqlaw hám keleshekte básekige shıdamlı kadrlar sıpatında qáliplestiriwge xızmet etpekte.

DÓRETIWSHILIK RUWXI DAWAMLÍ

Bozatawda ámelge asırılıp atırǵan keń kólemli jumıslar bir haqıyqattı jáne bir márte tastıyıqlamaqta: rawajlanıw bárinen burın insan mápi ushın xızmet etiwi menen qádirli. Jańa jollar, sociallıq obektler, sanatoriy, sport obektleri hám óndirislik quwatlıqlar – bulardıń barlıǵı xalıqtıń turmıs sapasın jaqsılaw hám bántligin támiyinlewge qaratılǵan.

Eń áhmiyetlisi, búgin Bozatawda dóretiwshilik ortalıǵı qáliplesken. Hár bir ámelge asırılıp atırǵan joybardıń artında óz eliniń erteńgi kúnine biypárwa bolmaǵan miynetkesh insanlar tur.

Usı mánide, búgingi Bozataw haqqında sóz bolǵanda, “Bálli, Bozatawlı dóretiwshiler!” – degen pikirdi baralla aytqımız keledi. Bozatawda qurılıp atırǵan hár bir imarat, jaratılıp atırǵan hár bir jumıs ornı hám ámelge asırılıp atırǵan hár bir iygilikli baslama eldiń rawajlanıwı hám xalıqtıń abadanlıǵına xızmet etetuǵını sózsiz.

Ǵayrat OTAJANOV.