Jadira anasınıń “shıǵındıxanaǵa taslap jiber” dep bergen plastik ıdısın (baklajanı) qolına aldı da, ekilenip qaldı. “Házir onı usı jerge taslasam onıń qorshaǵan ortalıqqa hám insan salamatlıǵına zıyanı úlken. Qalaberdi, jas balalar bilmey-aq oynap ketiwi de múmkin. Joq, jaqsısı, bul ıdısqa ekinshi ómir baǵıshlayman!,” – dedi isenim menen. Solay etip Jádire óz aldına anıq maqset qoydı. Izlendi, talpındı. Internetten paydalı maǵlıwmatlar alıwǵa urındı. Ustazlarına óz ideyaları hám usınısları haqqında aytıp berdi. Átirapındaǵılardıń pikirleri menen qızıqsındı. Usılayınsha óz joybarın islep shıqtı. Bul joybar tiykarınan plastikalıq shıǵındıdan taza ekologiyalıq ónim islep shıǵarıwǵa qaratılǵanı menen áhmietli bolıp esaplanadı.

– Mámleketimizde jaslardı hár tárepleme qollap-quwatlaw, olardıń isbilermenlik baslamaları hám innovaciyalıq ideyaların ámeliyatqa engiziw baǵdarında keń kólemli jumıslardıń ámelge asırılıp atırǵanı, álbette, biz jaslardı oǵada ruwxlandırmaqta, – deydi sáwbetlesimiz Jadira Bolegenova. – Meniń “Eko pufik” startap joybarım plastikalıq shıǵındılardı qayta islew hám olardan pufikler (kreslo) islep shıǵarıwǵa qaratılǵan. YAǵnıy, shıǵındı sıpatında qaralıp atırǵan plastikalıq materiallar hám gezleme qaldıqlarınan paydalanıp jańa ónim jaratıw názerde tutılǵan. Bul eko pufiklerdi restoran, medicina mákemeleri, balalar baqshası hám úylerde qollanıw múmkin. Bilesiz be, átirapqa qarasaq, biz bir márte paydalanıp bolǵan baklajkalardı shıǵındıǵa taslaymız. Durıs, olardı qayta islep ámeliyatqa engizip atırǵan isbilermenlerimiz joq emes. Men de úyimizde ápiwayı turǵan baklajkalardan jańa ónim jaratıwdı maqset ettim. Bunıń ushın olardı jaqsılap juwıp, keptirip ishine gezleme bóleklerin tıǵız etip jaylastıramız hám azǵana qayta isleymiz. Qarasız, jańa ónim tayar.

Haqıyqatında da, bul joybardıń itibarlı tárepi ekologiyalıq mashqalaǵa isbilermenlik tiykarında qatnas jasalǵan.

Jas isbilermenniń bul baslaması Ózbekstan Liberal-demokratiyalıq partiyası Qaraqalpaqstan Respublikası Keńesi tárepinen qollap-quwatlanıp kelinbekte.

– Jadira júdá talapshań qız, – deydi partiyanıń Jaslar mashqalaların úyreniw hám isbilermenlikti qollap-quwatlaw bóliminiń baslıǵı Klara Xudaybergenova. – Ol ÓzLiDeP siyasiy Keńesi Atqarıw komitetiniń baslıǵı, Nızamshılıq palatasındaǵı ÓzLiDeP frakciyası basshısınıń jaslar menen ótkerilgen ashıqtan-ashıq sóylesiwinde qatnasıp óz pikir-usınısların bildirdi hám bul baslama qollap-quwatlanıp, oǵan jumısın erkin ámelge asırıwı ushın planshet usınıs etildi. Sonday-aq, ol usı jılı Nókis qalasında shólkemlestirilgen “Kreativ isbilermen jaslar” tańlawında qatnasıp, jeńimpaz boldı. “TALABA EXPO-2026” kásipler kórgizbesinde de óz joybarı menen qatnasıp, jańa jumıs ornı ushın shártnama dúziwge eristi. Biziń maqsetimiz jaslardıń jańa ideyaların anıqlaw, olardı isbilermenlikke tartıw, perspektivalı baslamaların ámelge asırıwǵa járdem beriwden ibarat. Qısqası, Jadira sıyaqlı qábiletli, intaker jaslardı hár tárepleme qollap-quwatlawǵa tayarmız. Onıń joybarı da qorshaǵan ortalıqtı saqlaw, shıǵındıdan aqılǵa uǵras paydalanıw, yaǵnıy, baklashka ıdısların hám gezleme bóleklerin paydalı ónimge aylandırıw, jańa jumıs orınların jaratıw, xalıq ushın talap joqarı bolǵan ónimler islep shıǵarıwǵa qaratılǵanı menen áhmietli.

Jaдыра Bolegenova búgingi kúnde Qaraqalpaqstan awıl xojalıǵı hám agrotexnologiyalar institutınıń Ekologiya hám qorshaǵan ortalıqtı qorǵaw baǵdarınıń 4-basqısh studenti. Ol universitette de júdá ziyrek hám belsendi studentlerden. Ilimiy basshısı biologiya ilimleriniń kandidatı, docent Sayyora Eshchanova menen birgelikte jańa joybar, sonıń ishinde, bamiya ósimliginiń áhmietli qásietleri haqqında izertlew alıp barmaqta.

– Bamiya kóp jıllıq ósimlik bolıp, tiykarınan shet ellerde ósedi. Onıń paydalı qásietleri júdá kóp. Bamiya ovoshınıń miywesi quramında shıpalaytuǵın vitamin hám minerallar bar. Qurǵaqshılıqqa shıdamlı, orın tańlamaydı. Biz de bul ósimliktiń insan organizmine paydalı qásietlerin esapqa alıp, onı keptirip, qadaqlap satıw máselelerin úyrenip atırmız. keptirilgen, quwırılǵan yamasa maydalanǵan tuqımlarınan keń paydalanıw múmkin. Sonlıqtan, ilimiy basshım menen usı bamiya ósimligin biziń Qaraqalpaqstan sharayatında jetistiriw, onıń áhmieti haqqında jumıs alıp barıp atırmız, – deydi Jadira Bolegenova.

Awa, izlegen imkaniyat tabadı degen. Qaharmanımız J.Bolegenova da óziniń startap joybarları hám ilimiy jumısları menen elimizdiń rawajlanıwına úles qosıw nietinde.

Mámleketimizde jaslarǵa jaratılıp atırǵan keń imkaniyatlar menen jeńillikler de áne usı maqsetlerge qaratılǵanı menen áhmietli bolıp esaplanadı.

F.NURULLAEVA.