Mámleketimiz basshısı Shavkat Mirziyoevtiń basshılıǵında ótkerilgen videoselektor májilisinde kámbaǵallıqtı qısqartıw hám xalıqtıń dáramatların arttırıw baǵdarındaǵı jumıslardı jańa basqıshqa alıp shıǵıw, bar imkaniyatlardan nátiyjeli paydalanıw jáne aymaqlarda nátiyjelilikti bunnan bılay da arttırıw boyınsha áhmietli wazıypalar belgilep berildi.

Búgin kámbaǵallıqtı qısqartıw máselesine tek ǵana sanlar yamasa statistikalıq kórsetkishler arqalı baha beriw jeterli emes. Hár bir sannıń artında belgili bir shańaraq, ata-ana, perzent, onıń arzıw-nietleri hám keleshegi tur. Sonıń ushın bul baǵdardaǵı hár qanday reformanıń eń áhmietli ólshemi insannıń turmısı jaqsılanıp atırǵanı, shańaraqtıń dáramatı artıp atırǵanı hám xalıqtıń erteńgi kúnge bolǵan isenimi artıp atırǵanı bolıp esaplanadı.

Búgingi nátiyjeler, álbette, itibarǵa ılayıq. Jıl basınan berli járdemge mútáj xalıq sanınıń 2,2 millionnan 1,5 millionǵa qısqarǵanı, 49 rayon hám 3 mıń 429 máhállede jumıssızlıq hám kámbaǵallıqtan jıraq aymaqlar qáliplesip atırǵanı ámelge asırılıp atırǵan jumıslardıń nátiyjesin kórsetedi.

Biraq sonıń menen birge, atap ótilgenindey, ayırım aymaqlarda bar imkaniyatlardan jeterli dárejede paydalanılmay atırǵanı da ayrıqsha juwmaq shıǵarıwdı talap etedi. Birdey wákillik, resurs hám imkaniyatlarǵa ie aymaqlarda nátiyjelerdiń keskin parıqlanıwı kámbaǵallıqtı qısqartıwda tek ǵana qarjı ajıratıwdıń ózi jeterli emesligin kórsetpekte. Bárinen burın, mánzilli qatnas, juwapkershilik, intakerlik hám nátiyjege baǵdarlanǵan basqarıw zárúr.

“Adolat” social-demokratiyalıq partiyası kámbaǵallıqtı qısqartıwdı sociallıq teńlik hám múnásip turmıs ushın imkaniyat jaratıwdıń áhmietli shárti sıpatında bahalaydı. Ásirese, miynet etiw imkaniyatı sheklengen járdemge mútáj shańaraqlarǵa passiv dáramat dáregin jaratıwǵa qaratılǵan sociallıq paketler engizilip atırǵanı itibarǵa ılayıq. Bul qatnas adamdı tek ǵana járdem alıwshı sıpatında emes, al turaqlı dáramatqa ie bolıwı kerek bolǵan jámiet aǵzası sıpatında kóriwge xızmet etedi.

Sociallıq reestrge kirgizilgen shańaraqlardıń perzentleri ushın kelesi jıldan baslap baqsha, bilimlendiriw orayları, transport hám joqarı bilimlendiriw mákemelerindegi studentler turaq jayınıń qárejetlerin vaucher tiykarında qaplaw sistemasınıń engiziliwi de sociallıq ádillik principlerin ámeliy jaqtan bekkemlewge xızmet etedi. Eń áhmietlisi, bul imkaniyat shańaraqtıń sociallıq reestrden shıǵarılǵanınan keyin de belgili bir múddet dawam etiwi názerde tutılıp atırǵanı – járdemdi waqtınshalıq emes, turaqlı imkaniyatqa aylandırıwǵa qaratılǵanın kórsetedi. Sonday-aq, islep atırǵan analarǵa perzenti bir jasqa tolǵanǵa shekem sociallıq qamsızlandırıw qorı arqalı napaqa tóleniwi sıyaqlı mexanizmler shańaraqtı qollap-quwatlaw, hayal-qızlardıń miynet etiwin xoshametlew hám balalardıń máplerin qorǵaw kózqarasınan úlken áhmiyetke iye.

Mámleketimiz basshısınıń atap ótkenindey, kámbaǵallıqtı qısqartıwdıń haqıyqıy nátiyjesi – qansha qarjı jumsalǵanı menen emes, qansha shańaraq turaqlı dáramat dáregine ie bolǵanı, qansha adam turaqlı jumıs penen támiyinlengeni hám qansha perzenttiń bilim alıw imkaniyatı keńeygeni menen ólsheniwi kerek. Usı mániste, belgilengen jańa wazıypalar barlıq dárejedegi basshılardan jańasha pikirlewdi, máhálle hám shańaraqtıń mashqalaların tereń úyreniwdi jáne hár bir ajıratılǵan resurs ushın anıq nátiyje kórsetiwdi talap etedi.

“Adolat” SDP ushın insan qádiri, sociallıq ádillik hám teń imkaniyatlar bárqulla áhmietli qádiriyat bolıp qaladı. Biz kámbaǵallıqtı qısqartıw baǵdarındaǵı hár bir nátiyjeli baslamanı qollap-quwatlaǵan halda, orınlarda belgilengen wazıypalardıń ámelde qalay orınlanıp atırǵanın, puqaralardıń turmısında qanday ózgerisler júz berip atırǵanın jámiechilik hám deputatlıq qadaǵalaw arqalı baqlap barıwdı áhmietli wazıypa, dep esaplaymız.

Nurlıbay QAYPBERGENOV,

Ózbekstan “Adolat” social-demokratiyalıq partiyası Qaraqalpaqstan Respublikası Keńesiniń baslıǵı.