“Hayal-qızlar dápteri” – tek ǵana dizim yamasa qurǵaq statistika emes. Bul – tınıshlıqqa batqan shańaraqlardıń, óz kúshine bolǵan isenimin joǵaltqan kewillerdiń hám miynet arqalı qayta tuwılǵan úmitlerdiń janlı dápteri.
Xojelilik Nargúl Xudaybergenovanıń táǵdiri tiykarında basqasha keshiwi de múmkin edi. Ol kombayn dizginin uslap, keń atızlarda miynet etiwdi árman etti. Biraq etikshi ákesiniń sózin eki etpey, qolına iyne-sabaq aldı. Ákesiniń cexında miynettiń ashshı-dushshısın tartqan, tayar bolǵan ayaq kiyimlerdi bazarǵa tasıp satqan qızalaqtıń júreginde kún kelip úlken bir árman búrtik jaydı.
2003-jıl. Kórimsiz, sıbawı ketken, qarawsız bir bólme… Arbaǵa júklengen bir ǵana góne mashina, góne stol hám úsh úmitli qız. Bólmede otırıwǵa ılayıqlı orın bolmaǵanlıqtan, olar gezekpe-gezek kiyim tigetuǵın edi. Birinshi jumıs kúni terezeden sırtqa qarap turǵan Nargúl kóshede gezleme kóterip ótip baratırǵan hayaldı kórdi de, oylanıp otırmastan sırtqa juwırıp ketti: “Kóylek tiktiresiz be? Júriń, cexımız bar!.” Sol kúni tún boyı qarıydardıń pishimin shıǵardı. Hayaldıń ústindegi lipas hám onıń júzindegi kúlki bolajaq isbilermen ushın dáslepki, eń úlken sıylıq boldı.
Búgin “Qırıq qız Xojeli” tigiwshilik cexında 100 den aslam hayal-qızlar miynet etpekte. 2015-jıldaǵı dáslepki 35 million sumlıq jeńilletilgen kredit, keyin ala 100 million sumlıq stanoklar hám “Hamroh” shólkeminiń járdeminde ashılǵan jańa imkaniyatlar bul hayaldıń mártligin júzege shıǵardı. Bul jerde “Hayal-qızlar dápteri”nen shıǵıp, turmısta óz ornın tapqan Umida Ismailova, Aysulıw Nurımbetova, Umidaxon Nasrullaeva hám Mahliyo Abdullaeva sıyaqlı onlaǵan hayal-qızlar bar.
– Milliy kiyimlerdi tigiw ańsat emes, bul processte bezekler qoldan-qolǵa ótip, birme-bir tigiledi. Bunda Norgul apanıń bay tájiriybesi qol kelmekte, – deydi Umidaxon Nasrullaeva.
Rayondaǵı 40-sanlı awıl puqaralar jıyınında 2 mıń 256 xalıq jasaydı, sonnan 1 mıń 153 in hayal-qızlar quraydı. “Hayal-qızlar dápteri”ne 2026-jılı 97 hayal-qız qamtıp alındı. Sonıń ishinde, dápterdiń 2-kategoriyasında dizimde turǵan Nasiba Eschanova 33 million sum kredit esabınan óz úyinde gózzallıq salonın ashıp, jumıs basladı. Bul kredit qarjını óz múddetinde tólep, jáne 100 million sumlıq kredit esabınan jumısın keńeytti hám 6 hayal-qızdı jumıs penen támiyinledi.
Xojelidiń “Parvoz” máhállesinde de ibratlı ómir jollarına ie insanlar kóp. Ulbasın Matmuratova máhállesindegi hayal-qızlardı jumıs penen támiyinlew maqsetinde 2017-jılı “Xurliman” milliy kiyimler cexına tiykar salıp, ápiwayı kelinlik kóylegin tigiwden jumıs baslaǵan edi. 2022-jılı toqıw stanogın satıp aldı.
Sex janında boy sozǵan áyemgi qaraqalpaq “Qara úyi” (otaw) búgin haqıyqıy mádeniy orınǵa aylanǵan. Qaraqalpaq, qazaq hám ózbek milliy kiyimleri, sonıń ishinde, kiymeshek, qamajay, sonday-aq, áemgi naǵıslar, quraq kórpesheler, besik hám alamoynaq duwtar sıyaqlı tariyxıy eksponatlar sırt elli turistlerdi tań qaldırmaqta. Shákirtleri hám perzentleri Ramazan hám Hurliman Ernazarovalar menen “Hurliman” brendi astında tigilip atırǵan naǵıslı lipaslar búgin Qazaqstan, Qırǵızstan hám basqa da tuwısqan ellerde ótimli.
Usınday kórinisti Ámiwdáryanıń “Shaykól” awıl puqaralar jıyınında da kóriw múmkin. “Hayal-qızlar dápteri”ne dizimge alınıp, kásiplik sertifikat alǵannan soń, dáslep 14 million sumlıq jeńilletilgen kreditke eki tigiw mashinasın satıp alǵan Saida Esenbaevanıń miynetinde hám milliylik, hám milletleraralıq tatıwlıq jámlengen. Ol derlik 3 jıldan berli 15 máhálledegi hayal-qızlardı turaqlı jumıs penen támiyinlep, jáne 12 ine óner úyretip kelmekte.
– Burınları mashinamız buzılıp, jumısımız toqtap qalatuǵın edi. Házirgi waqıtta zamanagóy stanoklarda islep atırmız, – deydi Saida sáwbette. – “Hayal-qızlar dápteri” járdeminde oqıp, sertifikat aldım. Ózbekstan Máhálleler awqamı basqarması hám máhállemiz tárepinen maǵan 10 zamanagóy tigiw mashinası ajıratıldı. Tigiwshilikti ustazım Gúljan Atajanovadan úyrengenmen. Burın ayaq penen islenetuǵın mashinada tigiwdi bilmeytuǵın edim, biraq sabırlılıq penen hámmesin ózlestirdim. Házirgi waqıtta shákirtlerim Zuxra Xudaybergenova hám Kumushoy Yuldashevalar jumısımdı tabıslı dawam ettirmekte.
“Chaykul” APJda 7 mıń 123 xalıq jasap, sonnan 3 mıń 151 hayal-qızdan 142 si 2026-jılǵı “Hayal-qızlar dápteri”niń 7-basqıshına xatlaw tiykarında kirgizildi. Máhálle hayal-qızlar belsendisi Saylıxan Muratbaevanıń sózlerine bola, 2026-jıldıń altı ayı jaǵdayına bola ajırasıw jaǵasına kelip qalǵan 11 shańaraq jarastırıldı, 9 hayal-qız IT baǵdarındaǵı kásip-ónerge, 5 hayal-qız isbilermenlik kónlikpelerine, 17 hayal-qız tigiwshilik baǵdarına oqıtıldı hám 3 hayal-qız ónermenchilik associaciyasına aǵza boldı.
Juwmaqlap aytqanda, járdemge mútáj hayallar itibar hám ǵamqorlıq nátiyjesinde óz jolın tawıp, jámiettiń belsendi aǵzasına aylanbaqta.
Awa, “Hayal-qızlar dápteri”niń hár bir betinde mıńlaǵan mine usınday hayal-qızlardıń ómiri hám mártligi jámlengen.
F.ABDURAIMOVA.
