Búgin elimizdiń qaysı múeshine barmań abadanlıq, dóretiwshilik, jańalanıwlardıń gúwası bolamız. Ásirese, bul “Insan qádiri ushın” degen ómir baǵıshlawshı ideya tiykarında adamlarımız turmısında óz kórinisin tawıp atırǵanı kewlimizge ráhát baǵıshlaydı. Qońırat rayonınıń eń shetki aymaqlarınan biri “Qaraqalpaqstan” posyolkalıq puqaralar jıyını da búgin mine usınday abatlıqqa bet burıp atırǵan orınlardan.

Paytaxtımız Nókis qalasınan 440 kilometr uzaqta, yaǵnıy Ustyurt keńlikleri qushaǵında jaylasqan “Qaraqalpaqstan” qalashasında búgingi kúnde 3162 xalıq jasaydı. Sonıń ishinde, bul jerde qaraqalpaqlar, qazaqlar, ózbekler, rus milletine tiyisli xalıq bir-biri menen tatıw jasap kelmekte.

– Qaladan qalıspaytuǵın sharayat bul jerde jasap atırǵan xalıqtıń turmıstan razı bolıp jasawına tiykar jaratpaqta, – deydi “Qaraqalpaqstan” posyolkalıq puqaralar jıyınınıń baslıǵı, “El-yurt hurmati” ordeniniń iesi Qutlı apa Qoshımbetova. – Mámleketimiz basshısınıń baslaması menen orınlarda ámelge asırılıp atırǵan “Abat awıl” hám “Abat máhálle” baǵdarlamaları bul qalashanıń da kelbetin túp-tiykarınan jańaladı. Dáslep, 2018-jılı aymaqta “Abat awıl” baǵdarlaması sheńberinde 43,5 milliard sumlıq qurılıs-rekonstrukciyalaw hám abadanlastırıw jumısları alıp barıldı.

Qalashada 25 kóp qabatlı turaq jay, sonday-aq, jollar ońlandı. Kóshelerge jaqtılandırıwlar ornatıldı. Elektr energiyası, gaz, ishimlik suwındaǵı mashqalalar tolıq óz sheshimin taptı. Bul jerde emlewxana, temir jol vokzalı, eki mektep, eki balalar baqshası, mádeniyat sarayı, sport kompleksi tolıq ońlanıp, búgingi kúnde xalıqqa sapalı xızmet kórsetpekte. Jas shańaraqlar, kem támiyinlengenler hám mayıplıǵı bolǵan puqaralar ushın 24 arzan turaq jay, sonday-aq, bajıxana xızmeti xızmetkerleri hám shegarashılar ushın xızmet úyleri qurıldı. Tigiw cexı iske túsirilip, kóplegen jumıssız qalǵan hayal-qızlar jumıslı boldı. Ásirese, bul jergilikli jaslardıń bántligin támiyinlewde úlken áhmietke ie boldı, – deydi sáwbetlesimiz.

Haqıyqatında da, aymaqta ámelge asırılıp atırǵan ámeliy jumıslar usı jerdegi xalıqtıń abadan turmısınıń awırın jeńilletiw, qolaylı sharayat jaratıwǵa xızmet etedi. Itibarlısı, mámleketimiz basshısınıń baslaması menen usı jıldıń mart ayında “Qaraqalpaqstan” posyolkalıq puqaralar jıyını turǵınları ushın qolaylılıq jaratıw maqsetinde altı yarım milliard sumlıq qáwenderlik qarjıları tiykarında tuwıw bólimi qurıldı hám zárúr úskeneler menen támiyinlenip, barlıq sharayatlar jaratıldı. Bunday iygilikli jumıslar búgingi kúnde de izbe-iz dawam etpekte.

– Máhállemizde ámelge asırılıp atırǵan reformalardan xalıq qanaatlanbaqta. 15 jıllıq jumısım dawamında bir haqıyqattı ańladım, búgin adamlarımızdıń turmıs tárizi ózgerdi, sana-sezimi joqarılap, átirapımızda bolıp atırǵan ózgerislerge óz múnásibetin bildirmekte. Dóretiwshilik, qurılıs ruwxı menen jasap atır. Kezi kelgende, ózlerin qıynap atırǵan, táshwishke salıp atırǵan másele hám mashqalalar boyınsha da óz pikirlerin, kózqarasların biymálel ayta aladı. Bul bolsa elimizde insan qádiri joqarılap atırǵanınan dárek beredi, – deydi Qutlı apa Qoshımbetova.

Awa, bul jerde jasap atırǵan adamlar, olardıń úrp-ádetleri, turmıs tárizi, awızbirshiligi, miymandoslıǵı adamda háwes oyatadı.

Máhállede bolatuǵın hár qanday toy-merekeler álbette, máhálle baslıǵı, belsendileri, kóshe biyleri hám kátqudaları menen másláhátlesip ótkeriledi. Máhálle kishi. Sol sebepli, bul jerde jasap atırǵan xalıq bir-birin júdá jaqsı biledi. Bir-biriniń jasaw sharayatınan, turmısınan xabardar. Ásirese, bul jerde respublikamızdıń kópshilik aymaqlarında onsha baqlanbaytuǵın “alıstaǵı tuwısqannan jaqındaǵı qońsı abzal” degen naqıl álle qashan óz dálilin tapqan.

Durıs, jumıs bar jerde kemshilik te bolıwı múmkin. Búgin xalıqtı qıynap kiyatırǵan mashqalalardan biri bul qıytaq jerlerdi egiw ushın aqaba suwdıń jetispewshiligi bolıp esaplanadı. Eger artezian qudıqları engizilse bul mashqalalar da tez saplastırıladı.

Máhálle jetiligi de jumıs nátiyjeliligin arttırıw jolında xalıq penen turaqlı jumıs alıp barıp atırǵanın atap ótiw kerek. Máhállege kimdur jumıs sorap yamasa úyim jaramsız dep múrájat etip keliwi haqıyqat. Usınday waqıtlarda Qutlı apa olardı barınsha qabıl etedi. Olardıń dártlerin tıńlaydı, turmısları jaqsı bolıwı, izine túsip ketiwi ushın bar járdemin, másláhátin ayamaydı. Aqırı, máhállesindegi birde-bir shańaraqta mine usınday táshwishli jaǵday bolatuǵın bolsa ol jumısında da, úyinde de qáterjam otıra almaydı.

Máhállede járdemge mútáj, kem támiyinlengen shańaraqlardıń dizimi qáliplestirilgen. Reestrge kirgizilgen shańaraqlarǵa sistemalı túrde sociallıq járdemler kórsetilip kelinbekte. Jeńilletilgen kreditler, subsidiyalar ajıratılmaqta. Ásirese, hayal-qızlar hám jaslardıń bántligin támiyinlewge ayrıqsha itibar qaratılǵan. Olardı kásip-ónerge oqıtıw, ózin-ózi bánt etiwi, óz biznesin baslawı ushın sociallıq járdemler berilmekte.

– Jeńillikli kredit alıp, tigiwshilik cexın jolǵa qoydım, – deydi Suluw Berdanova. – Búgingi kúnde cexımızda 6 hayal-qızdıń bántligi támiyinlengen. Tiykarınan, rayon xalqı ushın sapalı kiyim-kenshekler hám milliy quraq-kórpesheler, kópshik qapların buyırtpa tiykarında tigip beremiz. Eń tiykarǵısı, hám bántligimiz támiyinlendi hám dáramatqa ie bolıp atırmız.

Aytıp ótiw orınlı, ótken jılı aymaqtaǵı “Hayal-qızlar dápteri”ne kirgizilgen hám jumıssız hayal-qızlardıń bántligin támiyinlew maqsetinde Qaraqalpaqstan Respublikası Kámbaǵallıqtı qısqartıw hám bántlik ministrliginiń Nókis qalalıq kásiplik kónlikpeler orayı Qońırat rayonlıq filialı tárepinen máhálledegi 30 hayal-qız tigiwshilik baǵdarı boyınsha kásip-ónerge oqıtıldı hám 15 hayal-qızdıń bántligi támiyinlendi.

Awa, búgin máhállede jumıstıń kózin biletuǵın belsendi hayal-qızlar oǵada kóp. Juldızay Izbasarova da mine usınday isbilermen hayallardan. Ol burınları úyinde otırıp túrli pishindilerdi buyırtpa tiykarında qabıllaytuǵın edi. Biraq, jumısqa bolǵan ıqlası sebepli “Xalıq banki”nen 33 mln sumlıq jeńilletilgen kredit alıp jumıs iskerligin jáne de keńeytti. Nátiyjede 3 jastıń bántligi támiyinlendi. Endi ol konditer ónimleri menen xalıqqa sapalı xızmet kórsetip kelmekte.

Juwmaqlap aytqanda, búgin bul jerde boy tiklegen bir dana seksewil hám jantaq ta usı jerde jasap, ómir súrip atırǵan xalıq ushın oǵada qádirli. Olar mámleketimiz basshısınıń xalqımızǵa, ásirese, elimizdiń eń arqa noqatı bolǵan “Qaraqalpaqstan” qalashasına bolǵan mehir-itibarın hár demde ańlap, sezinip jasamaqta.

Óytkeni, hár bir atıp atırǵan tań qaraqalpaqstanlılar ushın jańa bet ashıp, dóretiwshilikke bet burmaqta, xalıqtıń baxıtlı hám abadan turmısına tiykar jaratpaqta.

Feruza NURULLAEVA.